Sex sells maar is allesbehalve sjiek in de Nederlandse taal; het taalfoutenonderzoek 2020

Ook dit jaar nemen wij de spelling van twitterend, instagrammend en facebookend Nederland weer onder de loep! Door even polshoogte te nemen komen we toch elk jaar weer verassingen tegen. Welke spellingsfouten krijgen wij maar niet uit ons systeem? En integreren we woorden uit het Frans en Engels feilloos in onze vocabulaire? De meest opvallende fouten zetten wij hier op een rijtje.

Meten met twee maten; polshoogte en polshoogte

Hoe staan de zaken erbij? Als je polshoogte neemt, dan heb je het waarschijnlijk niet altijd bij het juiste eind! De juiste term is namelijk ‘poolshoogte nemen’. En deze term wordt door slechts 71% van de Nederlanders juist gebruikt.

De term poolshoogte komt uit de scheepvaart en werd vroeger gebruikt om de positie van een schip te bepalen. In tijden waarin de TomTom nog geen terrein had gewonnen, werd de positie van schepen bepaald met een sextant. Hiermee werd de hoogte van de hemelpool bepaald ten opzichte van de horizon. Tot zover de geschiedenisles van vandaag!

Overigens is het wel verklaarbaar dat men de onjuiste benaming in maar liefst 29% van de gevallen gebruikt. Het woord ‘polsen’ heeft een vergelijkbare betekenis. Als je iemand ‘polst’, probeer je erachter te komen hoe iemand over een onderwerp denkt. Polshoogte is dus een schoolvoorbeeld van een zogeheten contaminatie; het onterecht gebruik maken van twee uitdrukkingen door elkaar.

Cappuccino? Cappuchino? Twee bakkies troost alsjeblieft!

Italiaanse fijnproevers zullen trots op ons zijn! Waar in 2018 cappuccino nog maar in 80% van de gevallen juist werd gespeld, was dit in 2019 al 84%. Dit jaar gooien we daar nog een schepje suiker bovenop en spellen we het woord in 86% van de gevallen goed.

In de Nederlandse taal gebruiken we een hoop verschillende termen voor een simpele bak koffie. Zo wordt koffie ook wel een kopje troost of een bakkie pleur genoemd. Het woord ‘troost’ betekent ook wel ‘steun’. Een kop koffie is dan als het ware een ‘steuntje in de rug’. De herkomst van een bakkie pleur is iets minder evident. Volgens Ensie.nl is het wellicht te herleiden tot de Rotterdamse havenarbeiders. Het werk in de haven was om te huilen. Het Franse woord voor huilen is ‘pleurer’. Of dit betekent dat de koffie niet te zuipen was, is nog maar de vraag. De tweede mogelijkheid komt voort uit de gelijkenis met het woord ‘oppleuren’. In sommige kringen is gebruikelijk een kopje koffie te serveren als het bezoek ten einde loopt. Het kopje koffie is dan een onuitgesproken gebaar om vriendelijk ‘op te pleuren’.

Treurig! Het aantal verrassingen neemt af en crematies nemen dit jaar toe

Het is algemeen bekend dat dit jaar niet de boeken ingaat vanwege de vele leuke verrassingen. Neemt het aantal crematies dit jaar toe? Of gebruikt men nog steeds ten onjuiste het woord verassing?

Verrassing schrijf je uiteraard met dubbel r en dubbel s. Niet iedereen is hiervan op de hoogte. Slechts 89% van de Nederlanders schrijft verrassing op de juiste manier. Vorig jaar deden wij het ietsje beter. Toen werd het verraderlijke woord in 90% van de gevallen juist gespeld.

Geslachtsgemeenschap tussen de Nederlandse en Engelse taal

Sex sells, maar wordt niet altijd op de juiste manier gespeld. Veel mensen vinden het Engelse woord ‘sex’ simpelweg mooier dan de Nederlandse variant met ‘ks. Het vermijden van seks is voor vele Nederlanders dan ook een bewuste keuze: seks met ‘ks’ is té klinisch. De Nederlandse variant verliest snel terrein. Seks wordt in slechts 61% van de gevallen goed geschreven. Seks is schijnbaar toch niet sexy genoeg!

Van verengelste werkwoordvervoegingen raken we pas echt gestrest

De Nederlandse taal is op zichzelf al behoorlijk lastig. Hoe zit het nou met d, t en dt? Waarom zijn er zoveel onregelmatige werkwoorden? Er zijn ook weer andere regels voor Engelse, Franse, Duitse en Latijnse woorden die we subtiel in onze taal hebben geïntegreerd.

Het woord ‘stress’ is daar een mooi voorbeeld van. Het zelfstandig naamwoord schrijf je met dubbele s, terwijl je de enkelvoud tegenwoordige tijd van het werkwoord met een enkele s schrijft. Dit betekent dat het voltooid deelwoord wordt geschreven als ‘gestrest’. Dit wordt beduidend vaker fout dan goed geschreven. Vorig jaar werd het woord in slechts 43% van de gevallen goed geschreven. No stress! Dit jaar ging het ietsje beter. Het woord ‘gestrest’ werd in 48% van de gevallen juist geschreven.

Chique, chicer, sjiekst!

De Franse taal is poëtisch, romantisch, glorieux en klinkt als als muziek in de oren. Toch weten velen prachtige Franse woorden als ‘chic’ te verbasteren tot sjiek of chiq. Sjiek is officieel niet juist, maar wordt vaak gebruikt op informele en ironische manier. De enige juiste benaming ‘chic’ wordt slechts in 87% van de online gesprekken gebruikt.

Het gebruik van chique is wel toegestaan, maar alleen als verbogen vorm. ‘Chique kleren’, het ‘chique hotel’ en ‘chique dames’ zijn dus wel op de juiste manier gespeld. Ook zeg je in de overtreffende trap ‘chiquer’ en niet chicer. Het is daarentegen een ‘chic diner’ en ‘Parijs op zijn chicst’.

Het gaat sowieso de goede kant op met onze spelling

Wordt onze automatische spellingscontrole elk jaar een beetje slimmer? Of gaat het écht de goede kant op met onze vaardigheden? Eén ding is zeker, het verraderlijke woord ‘sowieso’ wordt steeds beter geschreven. In 2018 werd dit woord in 72% van de gevallen goed geschreven, in 2019 was dit 87% en vandaag de dag wordt het woord sowieso in 91% van de gevallen juist geschreven.

Het jaarlijkse taalfoutenonderzoek van OBI4wan

Elk jaar doet OBI4wan een onderzoek naar de meest veelvoorkomende, bizarre en creatieve taalfouten met de OBI Engage tool. Over het algemeen gaat het de goede kant op met onze spellingvaardigheid. Chapeau! Ben je benieuwd naar de resultaten van voorgaande jaren?

Lees dan ook:

Meer weten over de mogelijkheden van OBI4wan?

Wil je meer weten over de mogelijkheden van OBI4wan voor jouw organisatie? Vraag dan een gratis demo aan of neem contact met ons op via info@obi4wan.com of +31 (0)85 210 50 60.

Recent Posts